Deze site gebruikt cookies. Deze gebruiken we voor bezoekersgedrag (Google Analytics) en voor sociale media. Deze cookies bevatten uitsluitend anonieme informatie. Accepteer je deze cookies?

Niet akkoord
Jong en oud, één gedachte
Terug

Jong en oud, één gedachte

Zet twee politieke dieren bij elkaar en je krijgt vanzelf een geanimeerde discussie. Oudgediende Cees van de Ven (81) sloot zijn loopbaan recent af, Paul Smeulders (26) staat nog aan het begin van zijn politieke carrière. Beide namen ze dit jaar afscheid: Cees van de lokale politiek in Loon op Zand, Paul van de Brabantse Statenfractie van GroenLinks. Hoe kijken ze terug op hun werk in de politiek? Wat zijn de uitdagingen waar Brabant voor staat? En: wat kunnen ze van elkaar leren?

De ontvangst is hartelijk, op deze zonnige donderdagmiddag in Helmond. Afgelopen mei verruilde Paul het fractievoorzitterschap in Provinciale Staten voor het wethouderschap in Helmond. Als jongste wethouder ooit in zijn geboortestad beheert hij nu de portefeuille Financiën, Duurzaamheid en Grondzaken. Cees sloot dit voorjaar een lange politieke carrière af; in de jaren tachtig als Statenlid namens de PPR, de laatste acht jaar als gemeenteraadslid in Loon op Zand. Op de nieuwe werkkamer van Paul gaan ze er eens goed voor zitten.

Cees van de Ven (81) en Paul Smeulders (26) met elkaar in gesprek

Oude bekenden
Eerste vraag: waar kennen de twee elkaar van? “Acht jaar geleden werd ik actief voor GroenLinks”, blikt Paul terug. “Eerst hier in Helmond, later op provinciaal niveau. Cees zat toen in het bestuur van GroenLinks Brabant.” Zelf was Cees toen net een aantal jaren terug uit Polen, waar hij vanaf 1991 een kleine tien jaar als geitenboer werkte. “Al vanaf begin jaren zeventig was ik achter de schermen actief voor de PPR in de gemeente Raamdonk. Vanaf 1982 was ik Statenlid namens achtereenvolgens de PPR – een van de partijen waaruit later GroenLinks zou voortkomen – en het samenwerkingsverband Links Brabant. Na mijn terugkeer uit Polen begon het toch weer te kriebelen. Zo kwam ik weer bij GroenLinks terecht: zoals Paul al aangaf eerst in het provinciale bestuur, vanaf 2006 acht jaar als fractievoorzitter in de gemeenteraad van Loon op Zand.”

Leefbaarheid
Waarop ben je uit die laatste periode het meest trots, wil Paul weten. “Op het wijkgericht werken dat we de afgelopen jaren op de kaart hebben gezet”, vertelt Cees. “Ruimte bieden voor initiatieven van burgers, met participatie van de gemeente: de gemeente heeft – gedwongen door de enorme veranderingen in het sociale domein – de laatste jaren een flinke omslag gemaakt. Wijk-coördinatoren en burgers hebben aan de hand van wijkplannen gewerkt aan de leefbaarheid van buurten. Het resultaat: betrokken inwoners die zich verantwoordelijk voelen voor elkaar en hun woonomgeving.”

Discussie gekanteld
Zelf kijkt Paul tevreden terug op de discussie rond de intensieve veehouderij. “Nergens ter wereld zijn er zoveel beesten bij elkaar als in Brabant, en dat zorgt voor grote problemen op het gebied van leefbaarheid en de volksgezondheid. Denk maar aan stankoverlast en de Q-koorts-uitbraak, die in Brabant meer dan twintig doden heeft geëist. GroenLinks waarschuwt al twintig jaar voor de gevolgen van de intensieve veehouderij, maar je merkt dat de discussie de laatste vijf jaar gekanteld is: het onderwerp staat veel beter op de politieke agenda. Dat is al enorme winst in een provincie waar economische belangen helaas nog vaak voor de volksgezondheid gaan.”

Minder beesten
“Inmiddels stelt de provincie bovenwettelijke eisen aan de bouw van stallen”, vervolgt Paul. “Toch gaat dat wat GroenLinks betreft nog niet ver genoeg. Voor ons is er maar één oplossing: minder beesten in Brabant. Dat is beter dan investeren in lapmiddelen als ‘luchtwassers’, die er alleen maar voor zorgen dat er méér vee bijkomt.” Cees knikt instemmend. “Vroeger al kreeg ik de hele boerengemeenschap over me heen als ik aandacht vroeg voor het uitrijden van mest. Er werden kilometers aan stallen bijgebouwd. Goed om te zien dat de discussie, zoveel jaar na dato, aan het kantelen is. Al ben ik het met Paul eens: het is nog lang niet genoeg.”

Voorlopers
“Grappig eigenlijk om te zien dat GroenLinks altijd voorop loopt”, constateert Paul. “Bij mijn afscheid ging het daar ook over. Mijn opvolger Patricia Brunklaus schetste hoe frustrerend het soms is dat onze voorstellen het uiteindelijk vaak net niet halen. Maar veel zaken die GroenLinks twintig, vijfentwintig jaar heeft ingebracht, zijn nu staand beleid. De boodschap: als je nu geen gelijk krijgt, krijg je dat later vaak wél. Je hebt mensen nodig die wat verder vooruitkijken.” Cees: “Helemaal mee eens!”

Hoogwaardig OV
Het beteugelen van de intensieve veehouderij was en is een van de speerpunten van GroenLinks Brabant. Cees is benieuwd: wat zijn de andere punten ook alweer? “Samenhangend met gezonde landbouw pleiten we voor meer groen”, vertelt Paul. “Door de enorme uitstoot van de landbouw is het heel lastig om de natuurkwaliteit op peil te houden. Daar moet ik wel bij vermelden dat Brabant vooralsnog de enige provincie is die de ecologische hoofdstructuur gaat afmaken.” Verder is er te veel asfalt in Brabant, vindt Paul. “De techniek gaat razendsnel. Het is niet uitgesloten dat we over pakweg tien jaar al zelfrijdende auto’s in het straatbeeld zien, die op een meter afstand van elkaar kunnen rijden. Veel efficiënter dus. Laten we ons geld daarom niet in asfalt investeren, maar in zaken die er écht toe doen. Zoals hoogwaardig openbaar vervoer, dat momenteel helemaal wordt uitgehold – vooral in het Brabantse buitengebied.”

Efteling-tram
Mobiliteit is een onderwerp dat ook Cees na aan het hart ligt. “De vorige raadsperiode hebben we nog voorstellen gedaan voor de ‘Eftelingweg’ tussen Waalwijk en Tilburg. Ons voorstel was om in zowel Tilburg als Waalwijk grote opstapplaatsen te creëren, van waaruit mensen per speciale Efteling-tram naar het pretpark worden gebracht. Uiteindelijk heeft dit plan het niet gehaald. Maaar we hebben wél bereikt dat de weg is voorzien van een extra brede vluchtstrook voor snelbussen. En die tram, die kan daar in de toekomst nog steeds rijden.”

Duurzame energie
Dan komt het vierde punt ter sprake: de duurzame economie. “In Brabant schieten de energiecollectieven als paddenstoelen uit de grond”, vertelt Cees. Paul knikt instemmend: “Ik ben heel blij met die beweging van onderop. Centrale opwekking met zonnepanelen en windmolens biedt enorme kansen. Zeker in deze slimme Brainport-provincie zouden we toch meer van dit soort slimme oplossingen moeten kunnen bedenken.” Cees herinnert zich hoe het CDA begin jaren tachtig pleitte voor een kerncentrale bij Moerdijk. “Die beslissing was bijna genomen, toen de PPR-fractie aandacht vroeg voor alternatieven voor kernenergie. De timing was strategisch gezien perfect: de discussie kantelde, en die kerncentrale is er nooit gekomen.” Timing is inderdaad soms cruciaal, beaamt Paul. “In de hele discussie rond schaliegaswinning hebben we gewezen op de nadelen van schaliegas, maar vooral ook op de voordelen van ándere vormen van energieopwekking. Je ziet dat ook het CDA – landelijk gezien voorstander – zich in Brabant nu tegen schaliegas heeft gekeerd. Vaak helpt het om niet alleen maar tegen iets te zijn, maar vooral de alternatieven te benadrukken: wat willen we wél?”

Nog steeds actief
De tijd vliegt, en langzaam kruipt het gesprek naar een einde. Hoe is het eigenlijk om de politiek na veertig jaar achter je te laten, is Paul benieuwd. “De laatste jaren viel het werk me fysiek steeds zwaarder”, vertelt Cees. “Dat is de reden dat ik nu gestopt ben. Maar de drive om iets te doen voor de samenleving, díe heb ik nog steeds. Dat is dan ook de reden dat ik in mijn woonplaats De Moer inmiddels voorzitter ben geworden van een collectief op het gebied van CPO-bouw voor ouderen. CPO staat voor collectief particulier opdrachtgeverschap: de toekomstige bewoners hebben zelf grote invloed op hoe hun huis en buurt eruit komen te zien. Ook ben ik als penningmeester verbonden aan het energiecollectief van de gemeente Loon op Zand.”

‘Maak jezelf overbodig’
Paul heeft nog geen idee of hij het net als Cees tot op hoge leeftijd volhoudt in de politiek. “Al bevalt het me tot nu toe uitstekend. Wat me de eerste weken als wethouder is opgevallen? De verhoudingen zijn hier wat scherper dan op het provinciehuis. Ook niet verwonderlijk: de media zitten hier veel dichter op de politiek. Verder merk ik nu al dat ik een andere rol heb: in Provinciale Staten sprak ik exclusief namens GroenLinks, nu ben ik wethouder van alle Helmonders. Dat brengt met zich mee dat je soms compromissen moet sluiten.” Het belangrijkste is dat de stad er over een paar jaar weer een stukje beter bij staat dan nu, benadrukt Cees. “Probeer het zó goed te doen, dat je jezelf uiteindelijk overbodig maakt. Dan ben je goed bezig.” Dat is een mooi advies, lacht Paul. “Ik zou Cees zelf ook graag een advies meegeven, maar gezien het enorme verschil in ervaring en leeftijd zou dat een beetje raar zijn. Je bevlogenheid inspireert me enorm. Daarom geen tip maar een oprechte wens: dat je het nog heel lang mag volhouden.”